Sáp nhập và thâu tóm trong kinh doanh (Mergers & Acquisitions) - Part 1

BETA

Command Palette

Search for a command to run...

Menu

Theme

Explainer

#Career & Business

+1

Sáp nhập và thâu tóm trong kinh doanh (Mergers & Acquisitions) - Part 1

VI

VIET NGUYEN

13:44:17 12/09/2025

MUA BÁN SÁP NHẬP VÀ THÂU TÓM (MERGERS & ACQUISITIONS)

Sáp nhập (Merger) được hiểu là khi hai hay nhiều công ty hợp nhất lại thành một công ty duy nhất. Thông thường các công ty tham gia sáp nhập sẽ đồng ý kết hợp tài sản, nhân sự, thị phần và hoạt động để tạo ra một tổ chức lớn mạnh hơn.
Thâu tóm (Acquisition) khác hơn khi một công ty mua lại 1 phần hoặc toàn bộ cổ phần của công ty khác để kiểm soát. Công ty bị mua vẫn tồn tại về mặt pháp lý và trở thành công ty con.

=> Sự khác biệt giữa 2 khái niệm này là một bên là "cuộc hôn nhân" và bên còn lại là mối quan hệ gia đình "cha con".

PART 1: CÁC ĐỘNG CƠ CỦA CÁC THƯƠNG VỤ MUA BÁN M&A

TIỀM NĂNG LỢI NHUẬN

Các thương vụ M&A phản ánh kỳ vọng của cổ đông rằng tiềm năng lợi nhuận sẽ tăng lên sau khi sáp nhập hoàn tất nếu Công ty đi thâu tóm có khả năng quản lý mạnh mẽ, khéo léo hơn công ty bị mua lại, thị trường được khai thác triệt để hơn, sản phẩm dịch vụ được phục vụ tốt hơn, kiểm soát chi phí hoạt động hiệu quả hơn.

=> Doanh thu mở rộng, chi phí cắt giảm (cắt giảm nhân sự quy mô lớn, tiết kiệm từ việc loại bỏ các cơ sở trùng lặp) trong khi các yếu tố khác giữ nguyên giúp giá trị hợp nhất tăng, qua đó nâng cao phúc lợi cho cổ đông.

Thông thường các vụ M&A xuyên quốc gia diễn ra do Công ty đi thâu tóm đạt đến giới hạn pháp lý về thị phần trong nước nên thông qua M&A có thể "định vị thị trường" mới, mở rộng chi nhánh tại nhiều khu vực trên khắp thế giới, mở ra tiềm năng mới về doanh thu và thu nhập.

GIẢM RỦI RO

Các vụ sáp nhập cho phép cung cấp các dịch vu mới mà trước đây dòng tiền của công ty bị phụ thuộc vào tính thời điểm của các dịch vụ hiện hữu (một số ngành nghề chỉ mang tính thời vụ) và việc "bổ sung lẫn nhau" về sản phẩm và dịch vụ giúp giảm thiểu rủi ro khi chỉ phụ thuộc vào danh mục sản phẩm hạn hẹp, tăng khả năng chống chọi với biến động trong điều kiện kinh tế và môi trường cạnh tranh của ngành.

GIẢI CỨU CÁC TỔ CHỨC THẤT BẠI

Động cơ này thường diễn ra tại các ngân hàng, tổ chức tín dụng khi nhiều vụ sáp nhập được khuyến khích như một cách để tiết kiệm quỹ bảo hiểm tiền gửi, tránh gián đoạn dịch vụ khách hàng.

Ngoài ra đối với các công ty bị sáp nhập thường có lỗ lớn về mặt kế toán có thể được dùng để bù trừ với lợi nhuận chịu thuế của bên thâu tóm.

TỐI ĐA HÓA LỢI ÍCH BAN QUẢN LÝ

Thông thường nhà quản lý phải hành động vì lợi ích của cổ đông hướng công ty đến tối đa hóa lợi nhuận cho cổ đông (như đề cập ở động cơ 1). Tuy nhiên trong vài trường hợp ngoại lệ, ban quản lý/ điều hành công ty coi một vụ thâu tóm là cơ hội để

Tăng lương và phúc lợi;
Giảm nguy cơ bị sa thải;
Nâng cao danh tiếng trên thị trường lao động nhờ quản lý một công ty lớn.

Động cơ "ngược đời" này chỉ được ủng hộ khi và chỉ khi thương vụ có thể cân bằng giữa lợi ích người quản lý và cổ đông vì ban điều hành hưởng lợi nhiều hơn đồng nghĩa tăng chi phí vận hành công ty và giảm lợi tức cho cổ đông.

MỘT SỐ ĐỘNG CƠ KHÁC

M&A cho phép một tổ chức tăng hạn mức vay vốn tại các ngân hàng để phục vụ một nhóm khách hàng lớn (các ngân hàng thường giới hạn cấp vốn theo quy mô với doanh thu của doanh nghiệp);
Sáp nhập giúp các tổ chức nhỏ hơn có quyền tiếp cận ban quản lý mới, nguồn nhân lực chất lượng cao hoặc công nghệ mới đắt đỏ mà trước họ khó có thể có được.