Sáp nhập và thâu tóm trong kinh doanh (Mergers & Acquisitions) - Part 3

BETA

Command Palette

Search for a command to run...

Menu

Theme

Explainer

#Business Strategy

+1

Sáp nhập và thâu tóm trong kinh doanh (Mergers & Acquisitions) - Part 3

VI

VIET NGUYEN

15:58:22 04/10/2025

PART 3: PHƯƠNG PHÁP VÀ QUY ĐỊNH TRONG SÁP NHẬP

PHƯƠNG PHÁP SÁP NHẬP

Gộp lợi ích tài sản:

Các bên sáp nhập cộng tổng tài sản, nợ và vốn chủ sở hữu của họ theo giá trị sổ sách theo báo cáo tài chính gần nhất. Công ty hợp nhất sẽ đơn giản là tổng hợp toàn bộ tài sản, nợ và vốn chủ sở hữu của các bên trong một BCTC hợp nhất. Báo cáo kết quả kinh doanh công ty hợp nhất sẽ phản ánh tổng thu nhập và chi phí của cả hai công ty.

Mua lại cổ phần:

Công ty bị mua lại sẽ được định giá mua và giá này được cộng vào tổng tài sản của công ty mua.

Phương pháp này khác ở chỗ là ngoài giá trị tài sản ròng thì còn một tài sản vô hình khác là goodwill* – lợi thế thương mại khi giá mua (giá thị trường công ty mua phải trả) chênh lệch so với giá trị tài sản ròng (tổng tài sản trừ đi nợ phải trả).

*tài sản này được hạch toán vào báo cáo tài chính và có khấu hao theo năm trong suốt vòng đời hữu ích của nó.

Thanh toán bằng cách phát hành cổ phiếu:

Hầu hết các thương vụ M&A được thanh toán bằng cách phát hành cổ phiếu mới của công ty mua lại. Cổ phiếu có lợi thế không bị đánh thuế cho đến khi cổ phiếu được bán, so với thanh toán tiền mặt thường phải chịu thuế ngay. Giao dịch bằng cổ phiếu cũng tạo ra lợi nhuận hoãn lại cho các cổ đông, và lợi nhuận này có thể tăng nếu thương vụ diễn ra thuận lợi.

QUY ĐỊNH TRONG SÁP NHẬP

Luật cấm độc quyền:

Theo Luật sáp nhập, mỗi cơ quan phê duyệt sáp nhập phải ưu tiên xem xét tác động cạnh tranh của thương vụ được đề xuất. Điều này có nghĩa là ước tính tác động có thể của vụ sáp nhập đối với giá cả, tính sẵn có của dịch vụ sản phẩm, mức độ tập trung thị trường. Thông thường sẽ dựa vào 3 tiêu chí:

Bản chất sản phẩm mà doanh nghiệp cung cấp;
Thị trường liên quan;
Cơ cấu thị trường địa phương (mức độ tập trung ngành).

Trong đó Cơ cấu thị trường thường là yếu tố chính để xác định mức độ cạnh tranh. Khi mức độ tập trung thị trường cao – tức các tổ chức sau sáp nhập kiểm soát phần lớn cổ phần hoặc tài sản tại địa phương, dẫn đến rủi ro tổn hại cạnh tranh càng lớn. Thông thường mức độ cạnh tranh thị trường được đo lường bằng chỉ số HHI - Herfindahl Hirschman Index.

Các thương vụ sáp nhập có xu hướng làm giảm cạnh tranh thị trường ít có khả năng được chấp thuận trừ khi doanh nghiệp chấp nhận thoái vốn một số chi nhánh hoặc chứng minh rằng thương vụ sẽ mang lại lợi ích cộng đồng.

Ví dụ: sáp nhập để cung cấp dịch vụ tại những nơi bị hạn chế, cứu một doanh nghiệp đang gặp khó khăn để ngăn chăn sụp đổ gây hại đến phúc lợi cộng đồng.